---
type: "Chapter"
knowledge_type: "chapter"
entity_type: "chapter"
id: "679da464cf957671e7ef5e9f"
title: "मिश्रिताभ्यासः"
board: "CBSE"
curriculum: "CBSE"
class: "Class 10"
subject: "Sanskrit"
book: "Abhyaswaan Bhav - II"
chapter: "मिश्रिताभ्यासः"
chapter_slug: "mishritabhyas"
canonical_url: "https://www.edzy.ai/cbse-class-10-sanskrit-abhyaswaan-bhav-ii-mishritabhyas"
markdown_url: "https://www.edzy.ai/okf/chapter/cbse-class-10-sanskrit-abhyaswaan-bhav-ii-mishritabhyas.md"
source_type: "examSubjectBookChapter"
source_id: "679da464cf957671e7ef5e9f"
source_pdf: "https://edzy-ai.s3.ap-south-1.amazonaws.com/edzy-express-ts/70335edb-e5e2-4d9f-895a-94bec284b70a.pdf"
source: "Edzy"
version: 1
last_updated: "2026-06-22"
---

# मिश्रिताभ्यासः

अधोठिठितम् अनुच्युतं पठितवान् प्रशनान् उत्तरत — इति। न उपायः अरुतचकरं मन्यमानः सुर्रीरः हतोतसाहः भूतरः कक्षस्य एकत्समनः कोणे तर चारमगनः अततषठत्।

## Knowledge Snapshot

| Field | Details |
| :--- | :--- |
| Class | Class 10 |
| Subject | Sanskrit |
| Book | Abhyaswaan Bhav - II |
| Chapter | मिश्रिताभ्यासः |
| Pages | 94-100 |

## Chapter Summary

### Short Summary

अभयास: अनुच्युतं इच्छितो और आत्मघातस्य भार्नां जागृता, दुःखात्कारस्य कारणं दिशत्।

### Detailed Summary

भूतरः आत्मतचन्तनं कृत्यं स: तभतरम् आरोहन्तम् एकं तििरीलकं विषयतत, यः पुन: पुन: तिततरातः न भर्तत, अति तु सततानं प्रयासेन स: अन्ततः तभतरम् आरोहत तत्स्थं तमषटान्नं च प्राप्नोति। तस्यम् तर्र्ेको जागृतो भर्तत। आत्मन: आत्मघातस्य भार्नां तन्नन्दयन् स: तचन्तयते यत यदेष तििरीलक: सततप्रयासेन सफलः भवतुं शक्नोति तथा न तकमति असमभरं जगत्।

## Topic-Wise Explanation

### अभ्यासः 1

अभ्यास: ही आत्मघातस्य भार्नां जागृतं बतः।

### अभ्यासः 2

भूतरः आत्मतचन्तनं कृत्यं स: परियोजनं आरंभंतम्।

### अभ्यासः 3

अभ्यस्तकस्य संख्यां प्रतिपादयति।

### अभ्यासः 4

परिक्षणस्य कार्यम्।

### अभ्यासः 5

सुर्रीरः पुन: पुन: प्रयासः कृत्यं।

### अभ्यासः 6

सर्वत्र अभ्यासं साधयति।

### अभ्यासः 7

भीतस्य आत्मघातस्य समाधानं भवेयुः।

### अभ्यासः 8

सुर्रीरः स्वयं च विषयतताम्।

### अभ्यासः 9

आत्मनं स्वयं च संज्ञानं।

### अभ्यासः 10

सफलानि कार्याणि च।

## Core Ideas

| Idea | Explanation |
| :--- | :--- |
| आत्मघात | आत्मसाक्षात्कारस्य कारणे। |
| प्रयास | निरंतर अभ्यासे सफलताम्। |

## Important Points for Revision

* आत्मघातस्य भार्नां जागृता।
* निरंतर प्रयासेन आत्मनं विजयः;
* प्रयासाः आत्मविकासः दर्शयन्ति;
* आत्मतचन्तनं मन्यमानानि स्थानानि।
* शिक्षकः प्रशंसा दर्शयति;
* यथार्थ श्रमस्य परिणामः;
* उद्देश्ये च प्रयासाः आवश्यकः;
* जीवनस्य कठिनतां समर्पयति।

## Vocabulary and Glossary

| Word / Phrase | Meaning |
| :--- | :--- |
| आत्मघात | आत्मनिर्णय से प्रेरित कार्य। |
| प्रयास | कार्य करने की कोशिश। |

## Practice Questions

### Short Answer Questions

1. हतोतसाहः कः अभर्त?
2. आत्मघातस्य भार्नां जागृतं का?
3. तििरीलकः सीमां कस्य प्राप्नोति?
4. सुर्रीरः पुन: पुन: प्रयासेन कं प्राप्नोति?
5. आत्मघातः व्यवस्थायाः समाधानं न भवतः यः?

### Long Answer Questions

1. आत्मघातस्य भार्नां जागृता प्रकरणे कस्य कार्यम्?
2. मित्रसमवायः येन आत्मविकासः चेतना?
3. स्वयं च प्रयासेन सफलं भवतु कथम्?

## Related Concepts

| Concept | Explanation |
| :--- | :--- |
| आत्मविकास | आत्मज्ञानस्य प्रक्रिया। |

## Source Attribution

| Field | Value |
| :--- | :--- |
| Source | Edzy |
| Reference Type | examSubjectBookChapter |
| Reference ID | 679da464cf957671e7ef5e9f |
| Canonical URL | https://www.edzy.ai/cbse-class-10-sanskrit-abhyaswaan-bhav-ii-mishritabhyas |
| Markdown URL | https://www.edzy.ai/okf/chapter/cbse-class-10-sanskrit-abhyaswaan-bhav-ii-mishritabhyas.md |