---
type: "Chapter"
knowledge_type: "chapter"
entity_type: "chapter"
id: "69be9e63fb5daab696333d2c"
title: "हितं मनोहारि च दु र्लभं वचः"
board: "CBSE"
curriculum: "CBSE"
class: "Class 7"
subject: "Sanskrit"
book: "Deepakam"
chapter: "हितं मनोहारि च दु र्लभं वचः"
chapter_slug: "hit-mnohari-ch-du-rlbh-vch"
canonical_url: "https://www.edzy.ai/cbse-class-7-sanskrit-deepakam-hit-mnohari-ch-du-rlbh-vch"
markdown_url: "https://www.edzy.ai/okf/chapter/cbse-class-7-sanskrit-deepakam-hit-mnohari-ch-du-rlbh-vch.md"
source_type: "examSubjectBookChapter"
source_id: "69be9e63fb5daab696333d2c"
source_pdf: "https://edzy-ai.s3.ap-south-1.amazonaws.com/edzy-express-ts/9c763bbb-7b3b-44de-ab5c-63875d85baa4.pdf"
source: "Edzy"
version: 1
last_updated: "2026-06-20"
---

# हितं मनोहारि च दु र्लभं वचः

साधारणतः वदन्ति, “सुखं मनोहारि च दुर्लभं वचः”। एषः पाठः संस्कृत भाषायाः महत्वं प्रदर्शयति।

---

## Knowledge Snapshot

| Field | Details |
| :--- | :--- |
| Class | Class 7 |
| Subject | Sanskrit |
| Book | Deepakam |
| Chapter | हितं मनोहारि च दु र्लभं वचः |
| Pages | 85-95 |

---

## Chapter Summary

### Short Summary
पाठस्य मुख्य प्रबंधनं सुखं मनोहारि वचं च दुर्लभं अस्ति।

### Detailed Summary
पाठे, माता भूमिः, रत्नानि, अधिकारिता इत्यादिः विषयाः उपस्थापिताः सन्ति। वचः इति गुणानां महत्त्वं प्रकटयति।

---

## Topic-Wise Explanation

### माता भूमिः
पाठस्य आरम्भे माता भूमिः इति वचः प्रतिपाद्यते।

### रत्नं न अमञ्जनम्
रत्नानि उपाध्यायः प्रदर्शयन्ति यः न कथञ्चन अमञ्जनं।

### अधिकारिता
अधिकारिता इति विषयः सामाजिक अधिकाराणां प्रकृतेः अदर्शयति।

### शरीरम आद्यम्
शरीरं साधनम् अस्ति धर्मस्य पालनाय।

### सुखानर्नः
सुखं हि सर्वस्य लक्ष्यं अस्ति।

### गुणाः
गुणाः एषां जीवनस्य समृद्धिं ददाति।

### मा बृणीं
दीनस्य सहाय्यमेव आवश्यकं अस्ति।

### शीलम् परम भूषणम्
शीलं एव मनुष्याणां महान् भूषणं अस्ति।

---

## Core Ideas

| Idea | Explanation |
| :--- | :--- |
| सुखं मनोहारि च दुर्लभं वचः | शिक्षायाम् दीक्षा दानं आवश्यकं अस्ति। |

---

## Important Points for Revision

* माता भूमिः च महत्त्वं अदर्शयति।
* सुखं मनोहारि च दुर्लभं वचः इति उपदेष्टव्यं।
* शरीरं साधनम् अस्ति धर्मस्य पालनाय।
* सर्वेषां गुणानां उपकारिता अस्ति।
* शीलं हि सर्वोत्तमं परम भूषणम् अस्ति।
* संतोषः च सुखस्य अङ्गं अस्ति।

---

## Practice Questions

### Short Answer Questions
1. माता भूमिः कः अस्ति?
2. रत्नं न अमञ्जनम् इत्युच्यते कस्य अर्थे?

### Long Answer Questions
1. शरीरं साधनं धर्मस्य पालनाय कथं उपयोजयति?
2. शीलम् परम भूषणम् इति कथम् उपदेष्टव्यं?

---

## Source Attribution

| Field | Value |
| :--- | :--- |
| Source | Edzy |
| Reference Type | examSubjectBookChapter |
| Reference ID | 69be9e63fb5daab696333d2c |
| Canonical URL | https://www.edzy.ai/cbse-class-7-sanskrit-deepakam-hit-mnohari-ch-du-rlbh-vch |
| Markdown URL | https://www.edzy.ai/okf/chapter/cbse-class-7-sanskrit-deepakam-hit-mnohari-ch-du-rlbh-vch.md |