---
type: "Chapter"
knowledge_type: "chapter"
entity_type: "chapter"
id: "69be9e2efb5daab696331fc3"
title: "क्रीडाम वयं श्‍लोकान्त्याक्षरीम्"
board: "CBSE"
curriculum: "CBSE"
class: "Class 7"
subject: "Sanskrit"
book: "Deepakam"
chapter: "क्रीडाम वयं श्‍लोकान्त्याक्षरीम्"
chapter_slug: "kreedam-vy-shlokantyakshreem"
canonical_url: "https://www.edzy.ai/cbse-class-7-sanskrit-deepakam-kreedam-vy-shlokantyakshreem"
markdown_url: "https://www.edzy.ai/okf/chapter/cbse-class-7-sanskrit-deepakam-kreedam-vy-shlokantyakshreem.md"
source_type: "examSubjectBookChapter"
source_id: "69be9e2efb5daab696331fc3"
source_pdf: "https://edzy-ai.s3.ap-south-1.amazonaws.com/edzy-express-ts/1f509c6c-3f74-42a4-986c-db61b7c8df0c.pdf"
source: "Edzy"
version: 1
last_updated: "2026-06-20"
---

# क्रीडाम वयं श्‍लोकान्त्याक्षरीम्

पञ्चमः पाठः क्रीडाम वयं श्लोकान्त्याक्षरीम् श्लोकान्त्याक्षरीम् क्रीडायाः अन्वयं विदन्ति। अत्र क्रीडायाः सम्प्रदायः, नियमाः च प्रदर्शिताः सन्ति।

---

## Knowledge Snapshot

| Field | Details |
| :--- | :--- |
| Class | Class 7 |
| Subject | Sanskrit |
| Book | Deepakam |
| Chapter | क्रीडाम वयं श्‍लोकान्त्याक्षरीम् |
| Pages | 57-70 |

---

## Chapter Summary

### Short Summary
क्रीडाम वयं श्लोकान्त्याक्षरीम् अध्यायः अन्त्याक्षरी क्रीडायाः विषयम्। इदं क्रीडायाः विवरणं, नियमाः च प्रदर्शयति।

### Detailed Summary
इस पाठ में, खेल की एक नई विधा, 'अन्त्याक्षरी क्रीडा' का वर्णन है, जिसमें प्रतिभागी एक पद्य गाते हैं और इसके अंतिम अक्षर से दूसरे प्रतिभागी को नया पद्य गाना होता है। यह एक आनन्ददायक क्रिया है जो ज्ञानमालागण और रत्नमालागण नामक दो समूहों के माध्यम से होती है। समूह सदस्य विभिन्न श्लोकों का गायन करते हैं और इस प्रकार खेल चलते रहते हैं।

---

## Topic-Wise Explanation

### क्रीडायाः परिचयः
क्रीडायाः परिचयः क्रीडायाः अस्तित्वं च दर्शयति।

### ज्ञानमालागणः
ज्ञानमालागणः श्लोकात्मक कविता गाता है।

### रूपयौवनसम्पन्ना
“रूपयौवनसम्पन्ना विशालकुलसम्भवाः। विद्याहीना न शोभन्ते निर्गन्धा इव किंशुकाः।”

### विद्या विवादाय धनं मदाय
विद्या विवादाय धनं मदाय श्लोकस्य अर्थम्।

### रत्नमालागणः
रत्नमालागणः अलग दृष्टिकोण प्रस्तुत करता है।

### काव्यशास्त्रविनोदेन
काव्यशास्त्रविनोदेन कालो गच्छति धीमताम्।

### विद्या नाम नरस्य रूपम्
विद्या नाम नरस्य रूपम् आधिकं प्रच्छन्नगुप्तं धनम्।

### विद्या परिणामाः
विद्या के परिणामों का विश्लेषण।

---

## Core Ideas

| Idea | Explanation |
| :--- | :--- |
| ज्ञान मूल्य | विद्या सर्वस्व मूल्यवान है। |
| खेल की प्रकृति | सभी के लिए मनोरंजन एवं ज्ञानवर्धन। |

---

## Key Concepts

| Concept | Meaning |
| :--- | :--- |
| अन्त्याक्षरी क्रीडा | एक प्रकार की क्रीडा जहां एक पद्य का अंतिम अक्षर से अगले पद्य की शुरुआत होती है। |

---

## Important Points for Revision

* क्रीडायाः नाम एवं विधा।
* अन्त्याक्षरी क्रीडायाः नियम।
* ज्ञानमालागण एवं रत्नमालागण के सदस्य।
* प्रमुख श्लोक तथा उनका अर्थ।
* विद्या का समाज में महत्व।
* रत्नमाला का संदर्भ एवं विवरण।
* क्रीडायाः सामाजिक एवं शैक्षणिक पहलू।
* श्लोकों के क्रम एवं खेल की प्रक्रिया।

---

## Vocabulary and Glossary

| Word / Phrase | Meaning |
| :--- | :--- |
| श्लोक | एक विशेष कविता या गद्य का पाठ। |

---

## Practice Questions

### Short Answer Questions

1. अयं पाठः क्रीडायाः किमती?
2. ज्ञानमालागणः किम् गाति?
3. अन्त्याक्षरी क्रीडायाः नियमाः किम्?
4. रत्नमालागणः कस्य संदर्भे अस्ति?
5. विद्या का महत्व क्या है?

### Long Answer Questions

1. क्रीडाम वयं श्लोकान्त्याक्षरीम् के माध्यम से शिक्षा के सामाजिक पहलू का विश्लेषण करें।
2. 'ज्ञानमाला' और 'रत्नमाला' के बीच का भेद बताएं।
3. क्रीडा के माध्यम से विद्या के महत्व के बारे में एक निबंध लिखें।

---

## Related Concepts

| Concept | Description |
| :--- | :--- |
| ज्ञानमाला | ज्ञान से संबंधित कृतियाँ। |
| रत्नमाला | रत्नों के महत्व पर आधारित कृतियाँ। |

---

## Source Attribution

| Field | Value |
| :--- | :--- |
| Source | Edzy |
| Reference Type | examSubjectBookChapter |
| Reference ID | 69be9e2efb5daab696331fc3 |
| Canonical URL | https://www.edzy.ai/cbse-class-7-sanskrit-deepakam-kreedam-vy-shlokantyakshreem |
| Markdown URL | https://www.edzy.ai/okf/chapter/cbse-class-7-sanskrit-deepakam-kreedam-vy-shlokantyakshreem.md |
