---
type: "Chapter"
knowledge_type: "chapter"
entity_type: "chapter"
id: "69c0ced7cfcc14a8a5982776"
title: "प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः"
board: "CBSE"
curriculum: "CBSE"
class: "Class 8"
subject: "Sanskrit"
book: "Deepakam"
chapter: "प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः"
chapter_slug: "prnmyo-deshbhktoy-gopbndhurmhamna"
canonical_url: "https://www.edzy.ai/cbse-class-8-sanskrit-deepakam-prnmyo-deshbhktoy-gopbndhurmhamna"
markdown_url: "https://www.edzy.ai/okf/chapter/cbse-class-8-sanskrit-deepakam-prnmyo-deshbhktoy-gopbndhurmhamna.md"
source_type: "examSubjectBookChapter"
source_id: "69c0ced7cfcc14a8a5982776"
source_pdf: "https://edzy-ai.s3.ap-south-1.amazonaws.com/edzy-express-ts/b5b27cef-b803-4a3a-864e-e9a03c139936.pdf"
source: "Edzy"
version: 1
last_updated: "2026-06-20"
---

# प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः

एकदा जलपलावपीडितानां साहाय्यं गोपबन्धुः चतुर्थः पाठः। ओडिशा-राजस्य केन्दापड़ा-जनपदेषु जलपलावेन महती हानि सञ्जाता। गोपबन्धुः जलपलावपीडितानां मद्देन सहानुभूति प्रकटितवान्। अत्र गोपबन्धुः प्रसिद्ध समाजसेवकः च अदातदुःखितानां साहाय्यं कृतवान्।

---

## Knowledge Snapshot

| Field | Details |
| :--- | :--- |
| Class | Class 8 |
| Subject | Sanskrit |
| Book | Deepakam |
| Chapter | प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः |
| Pages | 36-48 |

---

## Chapter Summary

### Short Summary
गोपबन्धुः जलपलावपीडितानां साहाय्यं कृतवान्। ओडिशा-राज्यस्य केन्दापड़ा-जनपदेषु जलपलावः महती हानि प्रदीप्तवान्।

### Detailed Summary
जलपलावपीडितानां साहाय्यं प्रतिपाद्य गोपबन्धुः उत्तम सेवायाः उदाहरणं प्रस्तुतवान्। जलपलावेन अनेकानि जीवनानि संकटं गृहीतवति। गोपबन्धुः समाजसेवायां विशेषः वृत्तांते प्रवृत्तः अस्ति।

---

## Topic-Wise Explanation

### जलपलावपीडितानां साहाय्यं
गोपबन्धुः जलपलावपीडितानां साहाय्यं दत्ता, येन तेषां जीवनानां सहायतां कृतम्।

### गोपबन्धु: समाजसेवाक
गोपबन्धुः एकः महान समाजसेवकः अस्ति यः जलपलावपीडितानां कृते सेवां कर्तुं तत्परः अस्ति।

### भोजनस्य महत्त्वं
भोजनं जीवनस्य आवश्यकं भागः अस्ति। गोपबन्धुः भोजनस्य आवश्यकतां प्रतिपादयति।

### समाजसेवेत गोपबन्धुंचा योगदान
गोपबन्धुः समाजसेवे प्रति वचनबद्धः अस्ति। तस्य योगदानं अन्यानां कृते प्रेरणाप्रदः अस्ति।

### सामाजिक अभियांत्रिकी
गोपबन्धुः सामाजिकदृष्ट्या अभियांत्रिकी प्रयोगस्य उलेखः अस्ति, येन जनानां जीवनस्तरं सुधारयितुं कार्यं कृतम्।

### जनसेवा व भारतमाता
गोपबन्धुः भारतमाता प्रति जनसेवायाम् अत्यन्त प्रतिबद्धः अस्ति।

---

## Core Ideas

| Idea | Explanation |
| :--- | :--- |
| समाजसेवा | गोपबन्धुः समाजसेवायाम् विशेषः अस्ति। |
| राष्ट्रभक्ति | गोपबन्धुः राष्ट्रस्य प्रति बन्धनम् प्रकटयति। |

---

## Important Points for Revision

* गोपबन्धुः जलपलावपीडितानां साहाय्ये अग्रणीः अस्ति।
* ओडिशा-राज्यस्य जलपलावः अत्यन्त दुःखजनकः अस्ति।
* भोजनस्य आवश्यकतां गोपबन्धुः स्पष्टयति।
* समाजसेवायाः प्रति गोपबन्धुः प्रेरितः अस्ति।
* जलपलावपीडितानां सहायतायाम् गोपबन्धुः महत्त्वपूर्णः योगदानं दत्तवान्।
* जनसेवायाम् गोपबन्धुः भारतमाता प्रति अभिलाषितः अस्ति।
* सामाजिक अभियांत्रिकी प्रवृत्तिः महत्त्वपूर्णं कार्यं अस्ति।
* गोपबन्धुः समाजसेवायाम् एकः प्रेरकः प्रतिमाणः अस्ति।

---

## Vocabulary and Glossary

| Word / Phrase | Meaning |
| :--- | :--- |
| जलपलावः | Flood |
| समाजसेवकः | Social worker |
| भोजनम् | Food |

---

## Practice Questions

### Short Answer Questions

1. गोपबन्धुः कस्य प्रति साहाय्यं क्रियताम्?
2. जलपलावस्य कारणं किमस्ति?
3. गोपबन्धुः केन सह कार्यं कृतवान्?
4. ओडिशा-राजस्य जलपलावः कथं प्रभावं कृतवान्?
5. गोपबन्धुः भोजनस्य विषये कः वदति?

### Long Answer Questions

1. जलपलावपीडितानां साहाय्यं गोपबन्धुः किं किं कृतवान्?
2. सामाजिक अभियांत्रिकी विषये गोपबन्धुः किं प्रतिपाद्यते?
3. गोपबन्धुः राष्ट्रभक्ति विषये कयं दृष्टिकोणम् अस्ति?
4. समाजसेवायाम् गोपबन्धुर्विषये विशेषाणि भाषां कुर्वन्तु।

---

## Source Attribution

| Field | Value |
| :--- | :--- |
| Source | Edzy |
| Reference Type | examSubjectBookChapter |
| Reference ID | 69c0ced7cfcc14a8a5982776 |
| Canonical URL | https://www.edzy.ai/cbse-class-8-sanskrit-deepakam-prnmyo-deshbhktoy-gopbndhurmhamna |
| Markdown URL | https://www.edzy.ai/okf/chapter/cbse-class-8-sanskrit-deepakam-prnmyo-deshbhktoy-gopbndhurmhamna.md |