भव्यः सत्याग्रहाश्रमः
NCERT Class 11 Sanskrit Chapter 6: भव्यः सत्याग्रहाश्रमः (Pages 33–38)
Summary of भव्यः सत्याग्रहाश्रमः
Playing 00:00 / 00:00
भव्यः सत्याग्रहाश्रमः at a Glance
CBSE
Class 11
Sanskrit
Bhaswati
6
33–38
6 study resources
भव्यः सत्याग्रहाश्रमः Summary
भव्यः सत्याग्रहाश्रमः नामकः पाठः महात्मा गांधीगेता की चतुर्थ अध्यायात प्रतिश्रुतः अस्ति। अत्र लेखिका क्षमा राव द्वारा साबरमती आश्रमस्य वर्णनं अपि सह अस्ति। तस्मिन् आश्रमस्य दर्शनं सह स्वच्छता, सत्यता, अहिंसा इत्यादि गन्तव्येषु मुख्यत्वेन प्रतिपाद्यते। लेखिनी विचारति कि आधुनिक समाजे आतंकवादस्य बृद्धिमन्ते वैयक्तिकं कर्तव्यम् अस्ति यं गांधीजीं प्रेरणायां बन्धितं कर्तुं प्रयत्नशीलः भवेत्। राष्ट्रस्य स्थैर्यं च कल्याणं च प्राप्तुं सत्याग्रहस्य महत्वपूर्णं उचितं विवेचनम् अस्ति। आश्रमस्य मर्मे आत्मनिरपालिका, मानवता, व्रतम् आधीनं स्यात्। शक्तिमान् धर्मे सत्यं तु सदा परम धनम्। यः व्यक्ति सत्यनिष्ठः भवति सशक्तः भविष्ये आर्थिकं च सामाजिकं पदा यथासुखे जीवेत्। नैष्टिक अदृष्टात् बाह्यबुद्धिं निराकारांशम् अनुभवेन ज्ञेयम्। अहिंसा च सदाचारः च मानवस्य स्थायी धरोहरं च विधास्यन्ति। यथा सत्याग्रहः तन्मूल्यस्य अवबोधनं कर्तुं बन्धुः सह अभिभाषितं। भव्यस्य आश्रमस्य प्रेरणा एव समयस्य कालेषु कल्याणाय मार्गः दातव्यः। एषः आश्रमं मानव कल्याणाय स्थिरीकृतम्। तस्मिन आश्रमे निरन्तर साधनाय धैर्येण महती सिद्धिः सम्पादितुं योग्यः अस्ति। मूल्याः सत्यदृष्टि पूर्वकं स्वाध्याय ज्ञानं च स्पुरति। एवमस्मिन्न पाठे, महात्मा गांधी जीवनपथस्य उन्नतिः आत्मनिष्ठायाः साधनाय हुन्छित्वम्। अध्यायस्य महात्मनः वचनानि च स्पष्टं, एकत्र बोधवर्धकं अस्ति। अयं पाठः केवलं साधारण शिक्षायां सम्पूर्ण मानवता सम्प्रदायाय च एकता बौद्धिकता प्राप्तुं उपकारकः अस्ति।
