वेदामृतम्
NCERT Class 11 Sanskrit Chapter 1: वेदामृतम् (Pages 1–5)
Listen to this article
Summary of वेदामृतम्
वेदामृतम् at a Glance
CBSE
Class 11
Sanskrit
Shashwati
1
1–5
6 study resources
वेदामृतम् Summary
या पाठः वैदिक काव्यस्य आरम्भः अस्ति, यत्र ऋग्वेदः, यजुर्वेदः च अथर्ववेदः इत्यादिषु काव्यम् अङ्गीक्रियते। शिक्षायाः दृष्ट्या, अयं पाठः विश्वशान्ति, लोकतान्त्रिक मूल्याः च दर्शयति। वैदिक काव्ये 'सङ्गच्छध्वं' इत्यादिः मन्त्राः प्रतिस्पर्धायां एकत्वं बोधयन्ति। यदा मनुष्याः एकत्र मिलन्ति, तदा सन्तोषः, शान्तिः च धारणं कुर्वन्ति। काव्ये 'मधु वाता' इत्यादि मन्त्रः माधुर्यस्य प्रतीकः अस्ति, यः मनुष्याणां जीवनस्य सुगमता दर्शयति। यजुर्वेदः कर्मकाण्डस्य प्रमुखः वेदः अस्ति, यत्र जीवनानुभवस्य सम्बन्धिनः मन्त्राः उपलभ्यन्ते। अथर्ववेदः विज्ञानकाण्डं मन्यते, यत्र विविधाः सामाजिक, आर्थिक, तथा वैज्ञानिक मन्त्राः दृश्यन्ते। एतेषां मन्त्राणां शिक्षायाः अन्यथा, यथार्थता तथा आदर्शता प्रदर्शिताऽस्मिन पाठे द्रष्टव्याः। शिक्षायाः समाजस्य धारणा, विश्वबन्धुत्वस्य संवर्धनं च यत्र महत्त्वपूर्णम् अस्ति। यद्यपि, अयं पाठः केवलम् शास्त्रीय ज्ञानं न हि, किन्तु जीवनस्य प्रत्येक क्षेत्रे वैदिक मूल्याणां प्रभावं प्रतिविम्बितम् अस्ति। एषः पाठः शिक्षार्थिनः मद्ध्यात्यन्तं प्रासंगिकः, यः अनेके शिक्षायाः परिप्रेक्ष्ये मूल्यवान् अस्ति।
