माधवस्य प्रियम्अङ्गम
NCERT Class 6 Sanskrit Chapter 15: माधवस्य प्रियम्अङ्गम (Pages 152–159)
Listen to this article
Summary of माधवस्य प्रियम्अङ्गम
माधवस्य प्रियम्अङ्गम at a Glance
CBSE
Class 6
Sanskrit
Deepakam
15
152–159
6 study resources
माधवस्य प्रियम्अङ्गम Summary
अनेन पाठेन बालकाः माधवस्य शरीरस्य अङ्गाणां महत्त्वं ज्ञास्यन्ति। माधवः एकः बालकः अस्ति यः स्वप्नने आत्मसंबन्धिनं विषयं अनुभवति। तस्य शरीरस्य अङ्गानि परस्परं संवादं कुर्वन्ति, यत्र पादनः, कर्णः, मुखम्, चालयन्ति च। पाठे वदन्ति यथा प्रत्येकं अङ्गं एकस्मिन् कार्ये उपकारी अस्ति। पादः वदति, 'अहं श्नेष्ठः' इत्यस्मिन्, यथा सः गच्छति ततः तस्य कार्यं क्रियते। यथा माधवः चालयति तेनैव सर्वाणि अङ्गानि क्रियामहे। माधवः आत्मस्मृतिपूर्णं तत्त्वं अनुभवति यः दर्शयति यथा यः कुर्वति तस्य अङ्गाणां महत्त्वं किमर्थं अस्ति। पाठे माध्यमेन छात्राः प्रत्यक्ष जीवनस्य सामान्य साधारण उपकाराणि अपि दृष्ट्वा अभिप्रेरितः भवन्ति, यथा तत्र वद्धबुद्ध्यि ज्ञानं सम्प्राप्यते। माधवस्य प्रियं अङ्गम् झन्टनत मुखं तस्य कार्यं प्रदर्शयति। सर्वे अङ्गानि चयन्ति, पूरकं भोजनं, भाषणं, च अन्यानि कार्यं क्रियमाणानि। अस्मिन् पाठे विचारयन्ति यथा मनः, हृदयम्, च अन्यानि अङ्गानि च कार्यं कुर्वन्ति। माधवः यदा मार्गे गच्छति, तदा सावधानः यैः यानानि तीव्रता प्रमाणितानि। यः हरि च वाचः चेतसः प्रज्ञानं अन्वेषणं कुर्वीत। यथा एकैकं अङ्गं परस्परं सहकार्यं कुर्वन्ति, तादृशं जीवनस्य तत्त्वं उपदेशयन्ति। इदं पाठं बालकानां विषयातीतं ज्ञानं ददाति यदुत्तम सम्पूर्णत्वं हेतु सम्प्रापयन्ति। माधवः वस्तुं गृहीत्वा श्रवणं कुर्वति, स्वकृत्य तत्त्वं स्वीकार्यते। एषः पाठः विद्यार्थिनः यः स्वकीय शरीरस्य अङ्गाणां महत्त्वं अवगन्तुं साहाय्यकरः अस्ति। तस्मिन परिप्रेक्ष्ये, मम शरीरस्य सम्पूर्णं अङ्गं आवश्यकम् अत्यन्तंrochikम् भवति। अतोऽस्मिन् पाठे स्पष्टं एकत्रिन् अङ्गानां उपादानं स्थानं कठिनं सहज्ञानं, सहानुभूति, संगतिः च दर्शयति।
