ईशावास्यम्इदं सर्वम्

ईशावास्यम्इदं सर्वम् Summary

ईशावास्यम् इदं सर्वम् पाठः विशेषतया ईश्वरस्य सर्वत्र उपस्थितत्वं प्रकटयति। पाठस्य आरम्भे, शिक्षायाः आवश्यकतां तथा ईश्वरस्य दया इत्यादि विषये चर्चा अस्ति। शिक्षायाः नेत्रे, बालाः ईश्वरः कुत्र अयस्ति इति प्रश्नं पृषन्ति। तस्मिन् उत्तरं ददयित्वा, ईश्वरः वृक्षे, क्रीडाङ्गणये च उपस्थितः अस्ति इति दर्शयति। पाठस्य आरम्भे, पञ्च सूक्त transcription च अस्ति यत्र एकः बालः 'ईश्वरः सर्वत्र अयस्ति' इति प्रतिपादयति। तत उपरि, एकः नाटकः प्रदर्शितः अस्ति यत्र हिरण्यकशिपु नामक दैत्यम् राज्यमे एकं मुख्यपात्रम् अस्ति। दैत्यम् कुत्र सर्वे जनाः तस्य आराधनाय समवेताः सन्ति। राजसमेव च, यत्र राजगणः च अन्याः च सभायाम उपविष्टाः सन्ति। प्राथमिकतः हिरण्यकशिपुः प्रह्लादः नामक पुत्रस्य गुणगानं करोतीति दर्शयति और प्रह्लादः ईश्वरसेवायाम अतीव विशेषतया प्रवृत्तः अस्ति। इस नाटकदृश्ये पात्राणां संवादमनु, बालः प्रह्लादः दैत्यम् च, यः विज्ञानं विना निवसति, यः ईश्वरस्य कृपायां विश्वासं धारयति। तस्य रचनायामं, दैत्यम् दुरुपयोगिनी च दिग्गजः यो विभक्ति-सम्बद्धं उपादानानि दन्तमूलं दर्शयति। ईशावास्यम् इदं सर्वम् पाठः शिक्षायाः अद्वितीयता वर्तते। एषः पाठः विद्यार्थिनः चित्तं एव मङ्गलितानां विचारानां साक्षी रूपेण उद्दीप्यमानः अस्ति। सर्वे च जनाः विचारयन्ति कीवाचकं, करणीयं च, योग्यं च, केर्ये सन्तुष्टः। अतेव, ईश्वरः सर्वत्र अस्ति इति विश्वासः, बालकयः इदानीं शून्यं च, निस्संस्कृतं च तस्य मनसः सुधर्म्याप्ययं ज्ञातुम् आवश्यकं विदित्वा प्रकटितः अस्ति। ईश्वरस्य उपस्थाने, सर्वे पदार्थाः च – वृक्षः, पक्षीः, मानवः इत्यादि – दयालुः इति च प्रतिपादयित्वा, पाठस्य आद्यवक्तव्यः को कार्य करणीयः इति दृश्यते। आशासम, छात्राः सर्वेषां हेतु सार्थकं, एवं दयायुक्तं संवादं विशेषतया अभ्यस्ताः सन्ति, जस्य उत्तरं वास्तविकं, विवेचनशीलं च भवेत। पाठस्य उत्तरं, ईश्वरस्य सर्वत्र गतिसंवाद इति प्रतिपादयति यः च शिक्षा कृत्या सांस्कृतिकं आधारभूतं भवितुं प्रदर्शयति।