संगच्छध्वं संवदध्वम
NCERT Class 8 Sanskrit Chapter 1: संगच्छध्वं संवदध्वम (Pages 1–9)
Listen to this article
Summary of संगच्छध्वं संवदध्वम
संगच्छध्वं संवदध्वम at a Glance
CBSE
Class 8
Sanskrit
Deepakam
1
1–9
6 study resources
संगच्छध्वं संवदध्वम Summary
संगच्छध्वं संवदध्वम् अध्यायः विद्यार्थिनं सहकारं, समर्पणं च दर्शयति। एषः पाठः केवलं खेलकृते उपायानां परिचयं न दत्त्वा, किन्तु सहकार्यस्य महत्त्वं अपि प्रतिपादयति। पाठे विकसति सहकार्यस्य महत्त्वं, यः सहृदयं धारणाप्रयोजनात् अधिकम् जनयति। सहकारिता विद्यालये, क्रीडायाम् च विशेषं प्रमुखं स्थानं गृहीत्वा, चात्राः एकस्मिन् कार्ये सह वर्धन्ति। अत्र भगवन् ऋग्वेदानुसारं ज्ञानवर्धनं अपि दर्शितम् अस्ति। पाठे विभिन्नाः मन्त्रम् प्रमाणाः स्वीकृताः यत्र एषः विषयः अधिकं व्यवहारिक ज्ञानं प्रदास्यति। यस्मिन् सहमन्त्रितस्य तत्वस्य गूढत्वं विशेषतः प्रतिपादितम्। ठण्गायिते स्थलस्य ज्ञानमन्त्राणां माध्यमेन दीक्षा हि अनिवार्यं अस्ति। इयं विद्या परंपरेण शिक्षकोपायः, सहविश्वासी जन्तुः, च आचार्याणां उपदेशे दीक्षा भव्यं अनुभवः ददाति। प्राचीन विद्या परंपरा यद्यपि अत्यन्तं प्राचीनं अस्ति, तर्हि आजकलस्य युगे यथैव महत्त्वं अद्वितीयं अस्ति। पाठः विद्यार्थियों के भीतर एकाग्रता, सहिष्णुता तथा समर्पणस्य गुणानि उद्घाटयति। अतः शिक्षणं केवलं ज्ञानस्य प्रदायिनी न, किन्तु व्यक्तित्व विकासस्य भागम् अपि अस्ति। पाठस्य अंतर्गतता विद्यार्थिनः आत्मानं, सर्वेषां सहकारस्य आवश्यकता ज्ञायते। संगच्छध्वं संवदध्वम् इत्यस्मिन् पठने चात्राः आपस में एकता साधयित्वा, सिंहासनप्रतिष्ठायाम् अनुग्रहीताः भूत्वा सहयात्राम् आरभन्ति।
